Doneer Word Beschermer
Header afbeelding

Broeihopen voor ringslangen

broeihoop - nel laat eierschalen zien.jpg23 april 2022

Door Jacqueline van Dam - Boswachter publiek regio Noord
Het is donderdag 14 april, het zonnetje schijnt bij een strakblauwe hemel. Als ik aan kom fietsen, zien de vrijwilligers van team De Paltz er een beetje verhit uit. Ze zijn namelijk druk met het ‘slopen’ van een broeihoop voor ringslangen op Park Vliegbasis Soesterberg. Zorgvuldig wordt het organisch materiaal getost, op zoek naar restanten van eitjes. Dit blijkt niet zonder succes: maar liefst 97 worden er gevonden! Vrijwilliger Nel laat ze met trots zien.

Gemiddeld legt een ringslang tien tot veertig eitjes, dus meerdere vrouwtjesslangen hebben een bezoek aan deze hoop gebracht. Tot onze verbazing heeft het hen niet gedeerd dat deze locatie niet in de directe nabijheid van water is. Het blijkt dat open water binnen een straal van 400 meter aanwezig moet zijn, en dat klopt uiteraard!

Broeihoop opbouwen

Op de vlakke, droge ondergrond wordt een mikado aan takken gelegd. De open ruimtes tussen de takken zorgen ervoor dat de ringslangen makkelijk hun plekje weten te vinden, maar bevatten ook zuurstof ter bevordering van de broei. Daarna wordt de hoop verder opgebouwd met mest, waar bij de verwerking al damp afkomt, takken en oud bladmateriaal. Tot een afmeting van zo’n twee meter breed en anderhalve meter hoog is bereikt.

Het met takken afgedekte droge materiaal aan de bovenzijde voorkomt dat de hoop uitdroogt, maar ook dat het bij regen niet te nat wordt. In de hoop dat het nu lekker gaat broeien.

Als in juni-juli de broei daalt, is voor de ringslang de ideale temperatuur bereikt om eitjes af te zetten. Het organisch materiaal in de hoop doet de rest. Na zo’n zes tot tien weken komen de babyslangetjes tevoorschijn. Niet allemaal zullen ze het overleven, daarom zorgt Moeder Natuur voor een hoge eiproductie.

Wist je dat…

  • De ringslang onder de Wet Natuurbescherming valt en op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten de status kwetsbaar heeft? Vandaar dat we ze bij Utrechts Landschap in diverse terreinen een handje helpen door de aanleg van broeihopen.
  • Het voedsel van de ringslang hoofdzakelijk uit amfibieën (padden, kikkers, watersalamanders) bestaat? Heel soms worden vissen, hagedissen, (nest)muizen en nestvogels gegeten.
  • Ringslangen zelf ten prooi vallen aan vogels, zoals blauwe reiger, gaai, ekster en zwarte kraai, en roofvogels zoals buizerd en kiekendieven? Maar ook aan zoogdieren, zoals egel, mol, vos, hermelijn, wezel, bunzing, das, otter, bruine rat en katten en honden.
  • Jonge ringslangen het slachtoffer kunnen worden van kippen, merels, spreeuwen, mussen, gewone padden, kikkers, spitsmuizen en loopkevers? Er is zelfs melding geweest van mieren die ringslangeitjes hebben ‘aangevallen’.
  • Er slechts drie soorten slangen in Nederland voorkomen? De ringslang, de gladde slang en de adder. Alleen de adder is giftig.

« Terug