Doneer Word Beschermer
Header afbeelding

Column boswachter Jacqueline: Merel

gewond mannetje - Ab Baas, Saxifraga.jpg21 januari 2022

Merel

Een van mijn favoriete vogels is toch wel de merel. Je kent ‘m vast wel. De mannetjes in hun zwarte verenpak en een oranje snavel, terwijl de vrouwtjes bruin zijn. Haar licht gevlekte vogelborst verraadt dat de merel familie van de lijster is. De merel is een vrolijke fluiter, die je ongetwijfeld vaak gehoord hebt. De zang is zeer melodieus en onderscheidend van alle andere vogels. Bij onraad, bijvoorbeeld bij een kat in de buurt, slaat de merel onmiddellijk alarm. En ook dat is een onmiskenbaar geluid. De ooit zo schuwe bosvogel is in de afgelopen decennia een algemeen voorkomende vogel in parken en tuinen geworden.

Vechtersbazen

Het is dan ook nauwelijks te geloven, dat de melodieuze zangers nog wel eens een knokpartijtje willen aangaan. Het zijn vooral de heren die ten strijde trekken om het territorium te verdedigen. Dit doen ze soms zo fel, dat ze elkaar dodelijk verwonden. Ook kunnen ze, blind van woede, tegen een raam of auto vliegen. Maar ook de dames schuwen een girls fight niet, ze houden hun soortgenoten graag op afstand.

Voortplanting

Merelkoppeltjes blijven doorgaans één of twee broedseizoenen bij elkaar. Na de paring blijft het mannetje het vrouwtje in de gaten houden om te voorkomen dat ze door andere mannetjes wordt geschaakt. Dit is fijn voor het vrouwtje, want zo heeft haar mannetje geen tijd om vreemd te gaan! Merels kunnen gedurende het broedseizoen maximaal drie legsels hebben met doorgaans vier tot zes lichtblauwe eitjes. Eitjes die niet worden uitgebroed worden zonder pardon uit het nest gekieperd.

Jaar van de merel

Dit jaar is uitgeroepen tot het ‘jaar van de merel’. Wat een eer, zul je misschien denken, maar dit is niet zonder reden. Het gaat namelijk helemaal niet goed met de zangvogel. Sinds 2016 is er sprake van een afname van maar liefst zo’n 30 procent. De oorzaak hiervan laat zich raden. Ligt het aan de uitbraak van het usutuvirus dat een aantal jaar geleden zijn intrede heeft gedaan in ons land? Dit virus lijkt over zijn hoogtepunt heen te zijn, want in 2021 zijn er geen meldingen meer geweest van besmette merels. Of is er misschien sprake van een afname van groen in de bebouwde omgeving, met als gevolg minder voedselaanbod en broedplaatsen? Sovon, een organisatie die de ontwikkelingen van alle in het wild voorkomende vogelsoorten in Nederland op de voet volgt, is daarom op 1 januari jongstleden gestart met onderzoek naar de drastische afname van het aantal merels in ons land.

Meehelpen

Hoe leuk is het dat je kunt meehelpen met het onderzoek? Het kost weinig moeite om een paar keer per week even naar buiten te kijken. Daar tel je de merels in je tuin, op je balkon of in het plantsoen waar je op uitkijkt. Op de website van Sovon noteer je het maximum aantal merels dat je in één week tegelijkertijd hebt gezien. Je vinkt aan wat ze aten. Trof je ze aan in de sierappelboom of waren ze aan het wroeten in het gazon? Lieten ze de lijsterbes deze week links liggen? Je hoeft slechts eenmalig aan te geven welke voedselbronnen voor de merel bij jou buiten aanwezig zijn, zoals gazon, verschillende soorten besdragende heesters of fruitbomen.

Tuinvogeltelling 2022

Vind je het leuk(er) om ook andere vogels te tellen, dan kun je meedoen aan de jaarlijkse Nationale Tuinvogeltelling op 28, 29 en 30 januari. Ieder jaar doen hier enorme aantallen tellers aan mee. Zo krijgen de Vogelbescherming en Sovon een goed beeld van aantallen en verspreiding van de merels en andere vogels door de jaren heen.

Meer informatie vind je op www.jaarvandemerel.nl en https://www.vogelbescherming.nl/tuinvogeltelling.

 

Jacqueline van Dam, Boswachter publiek

merel vrouwtje - Mark Zekhuis, Saxifraga

Merel vrouwtje (foto: Mark Zekhuis, Saxifraga)

gewond mannetje - Ab Baas, Saxifraga

Gewond mannetje (foto: Ab Baas, Saxifraga)

blauwe mereleitjes - Hans Boll, Saxifraga

Lichtblauwe mereleitjes (foto: Hans Boll, Saxifraga)

« Terug